การขับเคลื่อนกลยุทธ์ไปสู่การปฏิบัติ โดยการถ่ายทอดภาพใหญ่ของ Corporate หรือ Business Strategy ไปสู่ระดับ Functional Strategy มักเกิดปัญหาความไม่เชื่อมโยง หรือ Gap รอยต่อระหว่างความเข้าใจในกลยุทธ์ภาพรวมขององค์กร กับกลยุทธ์ที่จะต้องนำมาใช้ในแต่ละวันเพื่อสร้างยอดขาย รายได้ กำไร การดำเนินงาน หรือการลดต้นทุนในกระบวนการทางธุรกิจ

Strategy Cascading เป็นเครื่องมือในการถ่ายทอดกลยุทธ์จากบนลงล่าง เพื่อให้แน่ใจว่ากลยุทธ์ต่าง ๆ สอดคล้องและร้อยเรียงกันอย่างเหมาะสม สามารถบรรลุเป้าหมายทางธุรกิจ และปิด KPIs ได้อย่างสมบูรณ์

การกำหนดกลยุทธ์ในระดับ Corporate Strategy หรือ Business Strategy ทั้งนี้ เพื่อความชัดเจน เราต้องแยกก่อนว่า ถ้าเราเป็นธุรกิจที่อยู่ในรูปของ กรุ๊ป หรือการมีบริษัทแม่ และบริษัทลูกจำนวนมากภายใต้เรา Corporate Strategy คือ ภาพใหญ่ของกลยุทธ์ที่ครอบคลุมทั้งหมดว่า บริษัทแม่ และลูกจะเดินทางไปในทิศทางอย่างไร แต่ถ้าเราเป็นบริษัทเดียว ไม่ได้มีบริษัทลูกในมือ ตรงนี้คือ Business Strategy ทันที

การทำ Strategy Cascading จะมีอยู่ 5 ขั้นตอนสำคัญ ๆ ที่จะต้องประกอบร่าง และเชื่อมโยงให้ได้ ลองไปดูกันทีละขั้น

ขั้นที่ 1 “What is our winning aspiration” คือ Purpose ขององค์กร นั่นคือ องค์กรหรือธุรกิจของเรามีไปเพื่ออะไร เช่น เพื่อสร้างสรรค์นวัตกรรมให้กับลูกค้าอย่างก้าวกระโดด หรือเป็นผู้นำในตลาดสินค้า …. สำหรับกลุ่มแม่และเล็กๆ เริ่มคุ้นๆ ไหมครับ มันก็คือ Vision ของธุรกิจเรานั่นเอง โดยปกติแล้ว Vision หรือวิสัยทัศน์ จะถูกกำหนดไว้ในกรอบคร่าวๆ ที่มีความกว้างมากๆ เพื่อตีกรอบว่าธุรกิจจะเดินไปในทิศทางที่ถูกกรอบกำหนดไว้ ไม่หลุดไปจากนี้ แต่กรอบนี้ก็มีความกว้างพอ ที่จะทำให้พนักงานสามารถพลิกแพลงกลยุทธ์ไปมาเพื่อสร้างความสำเร็จตามเป้าหมายได้ ตรงนี้เราจึงใส่ Vision ลงไป

ขั้นที่ 2 “Where will we play?” การเลือกพื้นที่เล่น หรือสนามแข่งขันทางธุรกิจ ธุรกิจมุ่งเน้นอะไรในปีนั้น ช่วงเวลานั้น หรือกรอบระยะเวลาของกลยุทธ์ในรอบนั้นๆ เช่น มุ่งเน้นตลาดในประเทศ โฟกัสที่กลุ่มเป้าหมาย B2B ในตลาด Omnichannel หรือมุ่งเน้นที่การปรับปรุงกระบวนการผลิต การดำเนินงาน ตรงประเด็นนี้ คือ การกำหนดว่า กรอบระยะเวลาของกลยุทธ์รอบนี้ Focus ไปที่เรื่องอะไร ตลาด ช่องทางการขาย สินค้าหรือบริการตัวใด หรือโฟกัสที่การพัฒนากระบวนการดำเนินงาน ตรงนี้ตอบได้หลากหลาย และกว้างมากพอให้เราใส่ได้เพื่อสนับสนุน Purpose ขององค์กร ให้สำเร็จ โดยส่วนใหญ่มันจึงคล้ายกับ พันธกิจ

แต่อย่าพึ่งคิดว่าต้องเอาพันธกิจมาใส่จริง ๆ นะครับ เพราะเรายังไม่แน่ใจว่า พันธกิจของธุรกิจเราถูกกำหนดมาอย่างถูกต้องเพียงพอหรือไม่ และตอบโจทย์ Purpose ได้จริงหรือไม่ ถ้าใช่ก็ใส่ได้ แต่ถ้าไม่ใช่ ควรนั่งวิเคราะห์กันกับทีม เพื่อกำหนดว่าปีนี้ เป้าหมายเรามุ่งไปที่เรื่องใด ประเด็นใด

ในกรณีถ้าเป็นบริษัทลูก ตรงนี้คือหัวใจเลย เพราะมันคือ Business Strategy ที่ต้องกำหนดทิศทางของการจะโฟกัสให้ดี เพื่อไปตอบโจทย์ Purpose ใหญ่ของบริษัทแม่ หรือกรุ๊ปของพวกเราทั้งหมด

ขั้นที่ 3 “How will we win” คือ การระบุให้ได้ว่า ถ้าเราจะสามารถเอาชนะได้ในสนามแข่งขันที่เรามุ่งเน้นหรือโฟกัส เราต้องมีคุณค่าใด หรือมีความสามารถเชิงได้เปรียบในเรื่องใด ต้องงัด และแงะออกมาให้ได้อย่างชัดเจน ตรงนี้เรียกว่า Competitive Space การหาพื้นที่เล่นที่เราได้เปรียบ ชนะแน่นอน หรือพลิกเกมได้ เป็นห้องเครื่องสำคัญในการขับเคลื่อนกลยุทธ์ให้เอาชนะคู่แข่งขันได้ในที่สุด ไว้โอกาสหน้าผมจะมาขยายนะครับ เพราะเดี๋ยวผมมีหลักสูตรนี้เปิด Public ช่วงกลางปี สอนทำเรื่องนี้โดยเฉพาะพร้อมคอนซัลท์ 1 ชั่วโมง

ขั้นที่ 4 “What capabilities must be in place?” ประเด็นนี้ เน้นลงไปอีกนิดในคุณค่า และความสามารถเชิงได้เปรียบ โดยการระบุให้ได้ว่า เราต้องมีอะไร เพื่อทำให้คุณค่านั้น หรือความสามารถนั้นสำเร็จได้จริง หรือเฉียบคมได้มากขึ้น เพื่อที่จะได้ฟาดฟันคู่ต่อสู้ให้ม้วยได้ในดาบเดียว จุดนี้แหละที่รายละเอียดจะลงไปที่ระดับของ Functional Strategy เพราะมันจะเริ่มลงย่อยให้เราระบุ สิ่งที่ต้อง Action ต้องมี

สมมติว่า ความได้เปรียบของเราคือ นวัตกรรมที่มีสิทธิบัตร ใครก็ copy ไม่ได้ สิ่งที่เราต้องมีเพื่อให้คุณค่านี้สำเร็จยิ่งขึ้นหรือเฉียบยิ่งขึ้น เช่น การมี R&D และการลงทุนใน R&D ที่มีประสิทธิภาพ เพื่อยกระดับของนวัตกรรมให้ต่อยอดได้มากขึ้น และสร้างโอกาสอื่นๆ ได้อีกในอนาคต ขณะที่การตลาดจะต้องมีกระบวนการทำ Data-Driven นำข้อมูล ความต้องการลูกค้า มาขับเคลื่อนธุรกิจ เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์หรือบริการที่ตอบโจทย์ยกขึ้น ฝ่ายผลิตก็ต้องยืดหยุ่นพอที่จะปรับปรุงกระบวนการผลิต ให้รองรับความต้องการและนวัตกรรมในอนาคต รวมไปถึง ฝ่ายจัดหาวัตถุดิบก็ต้องมีรายชื่อซัพพลายเออร์ ที่มีศักยภาพ มีนวัตกรรม และสามารถตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลงทางนวัตกรรมขององค์กรได้ในอนาคต เป็นต้น

ขั้นที่ 5 “What management systems are required?” ระบบหรือตัวชี้วัด ที่จะเข้ามาส่งเสริม สนับสนุนให้กระบวนการทำงานของ Functional สำเร็จได้ มันคือ การกำหนดว่าระบบการทำงาน โครงสร้างการทำงาน หรือตัวชี้วัดต้องเป็นอย่างไร เช่น ถ้าเราต้องทำ Data-Driven ระบบหลังบ้านด้านข้อมูลต้องมีอะไร ต้องสนับสนุนแบบไหน เก็บข้อมูลตรงไหน อะไรคือข้อมูลสำคัญ มีตัวชี้วัดในการกำกับให้งานออกมามีประสิทธิภาพอย่างไร KPI อาจต้องมีทั้งการวัดผลการมีอยู่ของข้อมูล การนำไปใช้ รอบในการอัพเดท ความแม่นยำของข้อมูล เป็นต้น

เมื่อทีมกลยุทธ์วาง 5 ขั้นเรียบร้อยเราจะเห็นความเชื่อมโยงของภาพใหญ่ไปสู่ภาพย่อยได้ค่อนข้างชัดเจนขึ้น กำหนดเป็น Business strategy ได้ในระดับนึง สามารถขยายผลไปเขียน Strategic Planning และนำผลของขั้นที่ 4-5 ไปสู่การทำกลยุทธ์ในระดับ Functional เพื่อให้เกิดการเชื่อมโยงกลยุทธ์ภาพใหญ่สู่การปฏิบัติได้ในที่สุด